අවසානයේදී පර්සියානු බොක්කට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පැමිණෙමින් තිබේ.

ඉරානය මෙල්ල කිරීමේ උවමනාවෙන් පසුවන ඊශ්‍රායලයේ මිත්‍ර රාජාණ්ඩු සහ එක්සත් ජනපදය සමග ඒකාබද්ධ ප්‍රයත්නයක කොටසක් වශයෙන් පර්සියානු බොක්ක අවට ඒකාබද්ධ මිසයිල ආරක්ෂණ පද්ධතියක් ස්ථාපනය කිරීමේ සැලැස්මක් ඊශ්‍රායලය විසින් නිවේදනය කලේය.

තුර්කි MIM-23 හෝක් නම් මැදි දුර ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතියක් වයඹදිග සිරියාවේ සටන්කාමීන්ගේ පාලන ප්‍රදේශයේ ස්ථාන ගත කර ඇති අයුරු දැක්වෙන චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප දෙකක් මැයි 6 දා නම් ට්විටර් ගිණුමේ පළ කර තිබිණි.

එක්සත් ජනපදයේ තර්ජන මැද තුර්කිය රුසියාවෙන් එස්-400 නම් දිගු දුර ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධති මිලදී ගත්තා ඔබට මතක ඇති.මෙම මිසයිල පද්ධතියට තුර්කි අහස පියාසර නිෂේධන කලාපයක් බවට පත් කර සතුරු ෆයිටර් ජෙට් යානා සහ බෝම්බ හෙළන යානාවලට තහනම් ප්‍රදේශයක් බවට පත් කිරීමේ හැකියාව තිබේ.ඉඩ්ලිබ් සටන්කාමීන්ගෙන් සිරියානු භූමිය මුදා ගැනීමේ සිරියානු හමුදාවේ මෙහෙයුම ක්‍රමයෙන් ඉඩ්ලිබ් නගරයට වඩා ලංවීමත් සමග තුර්කිය සිය හමුදා සටන්කාමීන්ගේ පාලන ප්‍රදේශය වෙත එවා පමණක් නොව සිරියානු හමුදාවට එරෙහිව සටන් සඳහා තුර්කි සෙබලුන් සෘජුව සම්බන්ධ විය.ඒ සමග රුසියානු ගුවන් හමුදාවද සටනට පිවිසියේ තුර්කි හමුදාවේ ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධතිවලින් එල්ල විය හැකි ප්‍රහාරවල අවධාන නොතකා හරිමින්ය.අවස්ථා ගණනාවකදී රුසියානු යුද ගුවන් යානා ඉලක්ක කරගෙන තුර්කි හමුදාව මෙන්ම ඔවුන් විසින් සැපයූ අවි භාවිතා කරන සටන්කාමීන්ද ගුවන් යානා නාශක මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කලහ.එනමුත් මිසයිල ප්‍රහාර සාර්ථකව මග හැර යන්නට රුසියානු ගුවන් නියමුවන් සමත් විය.

විදෙස් රටක පැවැත්වෙන යුද අභ්‍යාසයක් වෙනුවෙන් පළමුවරට සිය එස්-400 ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධතියක් යවන්නට රුසියාව ක්‍රියා කලේය.

ඔක්තෝම්බර් 24දා රුසියානු ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය හෙළිදරවු කල ආකාරයට එස්-400 සහ පැන්ට්සියර් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සර්බියාවේ අගනුවර වන බෙල්ග්‍රේඩ් නගරයේ සිට කිලෝ මීටර් 25ක දුරකින් පිහිටා ඇති බටාජ්නිකා ගුවන් හමුදා කඳවුරේ දියත් කර තිබේ.මෙම පද්ධතීන් "සැල්වික් ෂීල්ඩ් 2019" නම් යුද අභ්‍යාසය සඳහා සහභාගී වීමට නියමිතය.





source:southfront.org

සෞදි අරාබියේ තෙල් නිෂ්පාදනයෙන් අඩක් නවතා දැමීමට හේතුවූ මිසයිල ප්‍රහාරය,පර්සියානු බොක්ක ආශ්‍රිතව අලුත් ගැටුමක් සලකුණු කලා පමණක් නොව සෞදියේ ගුවන් ආරක්ෂාවේ සීමාවන්ද හෙළිදරවු කලේය.රාජ්‍යයක් වශයෙන් ලොව තෙවන විශාලම යුද වියදම(ඇ.ඩො.බිලියන 82.9) දරන සෞදි අරාබිය පසුගිය වසර කිහිපය පුරා ඇමෙරිකානු පේට්‍රියට් සෑම් මිසයිල බල ඇණි හයක් සහ ඊට අදාල රේඩාර් පද්ධති මිලදී ගැනීමට ඩොලර් බිලියන ගණනක් වැය කලේය.කෙසේවෙතත්,පෙනෙන හැටියට එරට මර්මස්ථාන සුරැකීමට අති නවීන ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති ප්‍රමාණවත් නොවන බව පෙනේ.

තුර්කියට එස්-400 මිසයිල පද්ධති සැපයීමේ පළමු අධියරය ජූලි මාසයේදී අවසන් විය.සැපයුම් බාර දීම සඳහා විශේෂිත ගුවන් ගමන් වාර 30ක් සිදු කරන ලදි.

සියලුම වර්ගවල මිනිසුන් රහිත ගුවන් යානා,ඩ්‍රෝන් යානා,කෲස් මිසයිල සහ බැලස්ටික් මිසයිල හඳුනාගෙන,ලුහුබැඳ විනාශ කිරිමේ හැකියාව තිබෙන එස්-400 මිසයිල පද්ධතිය රුසියානු අවි සංචිතය සතු වඩාත් නවීනතම ජංගම ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතියයි.

රුසියානු-තුර්කි එස්-400 මිසයිල පද්ධති ගනුදෙනුවේ දෙවන අධිරය අගෝස්තු මස 27 දා ආරම්භ වූ අතර එදින එම මිසයිල පද්ධතියේ කොටස් රැගත් ගුවන් යානයක් තුර්කියේ මර්ටඩ් ගුවන් හමුදා කඳවුරට ළඟා විය.තුර්කි ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය පැවසුවේ මෙම සැපයුම් ක්‍රියාදාමය මාසයක කාලයක් පුරාවට ක්‍රියාත්මක වනු ඇති බවයි.

2017 වර්ෂයේ පටන් රහසිගත සේවයේ යොදවා තිබූ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති දෙකක් අගෝස්තු මස 24දා එළිදරවු කරන්නට හවුති සටන්කාමීන් ක්‍රියා කලහ.රූපවාහිනී සම්මන්ත්‍රණයක් තුල හවුති ප්‍රකාශ බ්‍රිගේඩියර් ජෙනරල් යාහියා සරි පැවසුවේ ෆටිර්-1  සහ තකිබ්-1 යන නම්වලින් හඳුන්වන මෙම මිසයිල පද්ධති දෙක,සෞදිය ප්‍රමුඛ සන්ධානයේ මෙන්ම එක්සත් ජනපද හමුදාවේ යුද ගුවන් යානා සහ ඩ්‍රෝන් යානාවලට එරෙහිව යොදාගෙන තිබෙන බවයි.

සිය රටේ නිෂ්පාදනය කල ජංගම ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධතියක් ඉරානය අගෝස්තු මස 22දා එළිදරවු කලේය.මෙම මිසයිල පද්ධතිය "බවර්-373"යන නමින් හඳුන්වාදී තිබේ.එළිදරවු කිරීම සිදු කෙරුණේ ජාතික ආරක්ෂක කර්මාන්ත දින සැමරුම් උළේලේදීය.එම අවස්ථාව සඳහා ඉරාන ජනපති හසාන් රුහානි සහ ආරක්ෂක අමාත්‍ය අමිර් හටාමි සහභාගී විය.

රුසියාවේ සෑම් මිසයිල(ගොඩබිම සිට ගුවනට එල්ල කරන මිසයිල) දිගින් දිගටම මාධ්‍යන්හි සිරස්තල බවට පත් වෙමින් ඇත.බටහිර සංත්‍රාපයට පත් කරමින් එරට දිගු දුර එස්-400 සෑම් මිසයිල පද්ධතිය පසුගියදා තුර්කියට සේන්දු වෙද්දී පැරණි එස්-300 මිසයිල පද්ධතිය සිරියාව ඇතුලු රටවලට අපනයනය කෙරිණි. පර්සියානු බොක්ක ආශ්‍රිත රටවල් ඇමෙරිකානු පද්ධති වෙනුවට දිගු දුර රුසියානු ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති මිලදී ගැනීම සහ සිය ගුවන් ආරක්ෂාව වැඩි දියුණු කිරීමට ඉරානය එස්-400 පද්ධති අත් කර ගත යුතු දැයි යන්න සම්බන්ධව කතාබහ ඇති වී තිබේ.මිසයිල පද්ධතිය සතු ශක්තිය නිසා එහි අලෙවියන් සම්බන්ධ පුවත් මාධ්‍ය තුල ආධිපත්‍යය දැරීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ.නමුත් දිගු දුර සෑම් මිසයිල පද්ධතිවල වටිනාකම ඒවාහි සෛද්ධාන්තික හැකියාවට සෘජුවම සමාන නොවන අතර එය රදා පවතින්නේ පද්ධතිය භාවිතා කරන්නේ කවුද සහ කෙසේද යන කරුණු මතයි.

රුසියානු එස්-400 ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධතියට අයත් උපාංග රැගත් අට වන ගුවන් යානයත් තුර්කියට ලගා වූ බව තුර්කි ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය ජූලි මස 15දා පැවසීය.මිසයිල පද්ධතියේ කොටස් ගුවන් යානය ගොඩබැස්සේ තුර්කියේ මර්ටඩ් ගුවන් තොටුපලටයි.

හවුති සටන්කාමීන් යේමනයට ඉහළ අහසේදී MQ-9 රීපර් ඩ්‍රෝන් යානයක් බිමේ හෙළීම පුවත සිරස්තලයක් නොවුවද සතුරු ඩ්‍රෝන් යානා බිම හෙළීමට තමන් සතු හැකියාව ඔවුන් අවස්ථා ගණනාවකදී පෙන්වා තිබේ.මැයි මාසයේදී ඔවුන් MQ-1 ප්‍රඩේටර් ඩ්‍රෝන් යානයක් බිම හෙළු අතර සෞදි අරාබිය චීනයෙන් මිලදී ගත් වින්ග් ලූන්ග් ඩ්‍රෝන් යානා වලින් එකක් අප්‍රේල් මාසයේදී වෙඩි තබා බිම හෙළීය.හවුති සටන්කාමීන් ෆයිටර් ජෙට් යානා පවා බිම හෙළු බව වාර්තා වේ.

ඉරානය ස්වදේශීයව නිෂ්පාදනය කල ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධතිය ජූනි මස 9 වෙනිදා හෙළිදරව් කලේය.ඊට කිලෝමීටර් 120 පරාසයක් තුල පියාසර කරන ෆයිටර් ජෙට් යානා සහ සතුරු ඩ්‍රෝන් යානා විනාශ කල හැකි යැ‍යි එරට රජය මාධ්‍ය වාර්තා කරන ලදි.

තම ගුවන් හමුදාව ගෝලාන් උස්බිම් ආසන්නයේදී සිරියානු ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතියක් විනාශ කල බව මැයි 27 දා ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක බලකා නිවේදනය කලේය.ඊශ්‍රායලය පැවසුවේ සිය ජෙට් යානයක් ගෝලාන් උස් බිම් වලට ඉහළින් පියාසර කරද්දී සිරියානු ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතියෙන් ප්‍රහාර එල්ල වූ බවයි.

රුසියාවෙන් එස්-400 මිසයිල පද්ධති මිල දී ගැනීම අතහැර නොදැමීම හේතුව තුර්කියට එෆ්-35 ස්ටෙල්ත් ෆයිටර් ජෙට් යානා සැපයීම මුළුමනින්ම නවතා දමන්නට එක්සත් ජනපදය තීරණය කර තිබේ.මෙවැන්නක් සිදුවූයේ ගුවන් ආරක්ෂාව සම්බන්ධව රුසියාව ඉදිරිපත් කල යෝජනාවට පරයා යන දෙයක් ලබා දීමට එක්සත් ජනපදය අසමත් වූ නිසා යැ‍යි තුර්කි ජනපති රිසෙප් ටයිප් එර්ඩොගන් පෙන්වා දුන්නේය.

තම එස්-400 ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතීන් නේටෝ සංවිධානයේ පද්ධතිවලට සංඝටනය නොකරන බවට තුර්කිය පොරොන්දු වී තිබේ.ඒවා ඇමෙරිකානු එෆ්-35 යානා වලට තර්ජනයක් වන්නේ යැයි වොෂින්ටනය ඔප්පු කලහොත් රුසියානු ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතිවල තාක්ෂණික ලක්ෂණ සීරුමාරු කරන්නේ යැ‍යිද තුර්කිය පවසා තිබේ.නමුත් එක් ආරක්ෂක විශේෂඥයෙකුට අනුව මෙම පොරොන්දු දෙක ඉෂ්ඨ කල හැකි දැයි සැකයක් පවතියි.

ඉන්දීය සහ පාකිස්තාන ගුවන් යානා බිම හෙළීම සම්බන්ධව පුවත් වාර්තා වීමත් සමග මෙම විරුද්ධවාදීන් දෙදෙනා අතර ගුවන් සටන් දිග් ගැසීමේ ප්‍රවණතාවයක් තිබේ.එසේ වුවහොත් දෙපාර්ශ්වය ප්‍රහාර සඳහා සහ ආරක්ෂාව සඳහා කුමන අවි පද්ධතීන් භාවිතා කරාවිද?

රුසියාව සතු නුතනම ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල පද්ධතිය ලෙස හැඳින්වෙන එස්-400 පද්ධති මිල දී ගැනීමට ඉන්දියානු රජය අද දින රුසියාවත් සමග ගිවිසුමකට අත්සන් තැබීය.මෙම ගිවිසුම ඇ.ඩො.බිලියන 5.43ක් වටිනා එකක් වන අතර එමගින් ඉන්දියාවට එස්-400 පද්ධති 4ක් ලබාදෙයි.ඉන්දියාව මෙම තීරණය ගත්තේ එක්සත් ජනපදයේ සම්බාධක තර්ජන පවා නොසලකා හරිමින්ය.මෙම ගනුදෙනුව එහි අවසානයට ළඟා වූයේ නවදිල්ල නගරයේදී ඉන්දියානු අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝඩි සහ රුසියානු ජනපති ව්ලැඩිමීර් පුටීන් අතර හමුව සමාප්ත වීමත් සමගයි.

එස්-400 ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතියට ඕනෑම ආකාරයේ කෲස් මිසයිලයකට,බැලස්ටික් මිසයිලයකට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක විය හැකිය.රුසියාවෙන් පළමුවරට මෙවැනි මිසයිල පද්ධති මිලදී ගත්තේ චීනයයි.එස්-400 පද්ධති මිලදී ගැනීම නිසා "සම්බාධක ඔස්සේ ඇමෙරිකාවේ පසමිතුරන්ට එරෙහිව ක්‍රියා කිරීමේ පනත" යටතේ ඉන්දියාවට වොෂින්ටන් රජය සම්බාධක පැනවීමේ අවදානමක් තිබේ.ඇමෙරිකාව මෙම පනත හරහා ඉලක්ක කරන්නේ රුසියාවෙන් යුදෝපකරණ මිලදී ගන්නා රටවල්ය.

මෙම මිසයිල පද්ධති ඉන්දියාවට ලබා දීම ආරම්භ වන්නේ 2020 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදීය.

රුසියාවෙන් එස්-400 පද්ධති ලබා ගැනීමේදී ඉන්දියාවට මෙන්ම තුර්කියටත් එක්සත් ජනපදය තර්ජනය කරමින් සිටියි.රුසියාවෙන් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සහ සංග්‍රාමික ජෙට් යානා ලබා ගැනීම එක්සත් ජනපදය,චීනයට සම්බාධක පනවන ලදි.කෙසේවෙතත් ක්‍රියාවන් සාර්ථක වූ බව පෙනෙන්නට නොමැත.

දෙරටේ නායකයින් අතර හමුවෙන් පසුව පැවැත්වූ ඒකාබද්ධ මාධ්‍ය හමුවේදී ජනපති පුටීන් පැවසුවේ දෙරට අතර ද්වීපාර්ශවීය සහයෝගීතාවය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය,ෂැන්ග් හයි සහයෝගීතා සංවිධානය සහ ජී20 යන සංවිධාන යටතේ වැඩි දියුණු කර ගන්නා බවයි.

මීට අමතරව දෙරටේ නායකයෝ අභ්‍යාවකාශ සහයෝගීතාව සම්බන්ධ ගිවිසුමකටද අත්සන් තැබීය.ඒකාබද්ධ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවේදී අගමැති මෝඩි පැවසුවේ සිය රටේ අභ්‍යාවකාශ වැඩසටහන වර්ධනය කර ගැනීමට රුසියාව උදව් කරාවි යැයි තමන් බලාපොරොත්තු වන බවයි.2022 වර්ෂයේදී ඉන්දියාවෙන් අභ්‍යාවකාශගාමීන් අජටාකාශයට යවන්නට ඉන්දියාව අරමුණු කරගෙන සිටින බව නරේන්ද්‍ර මෝඩි මීට පෙර පවසා තිබිණි.



source:southfront.org